Wprowadzenie do gospodarki rynkowej

Struktura gospodarki rynkowej w Polsce jest warunkiem gospodarczego i technologicznego zbliżenia się do państw Europy Zachodniej oraz stopniowego nadrabiania opóźnienia cywilizacyjnego spowodowanego długotrwałą izolacją w ramach systemu komunistycznego.

Gospodarka wolnorynkowa charakteryzuje się dwiema głównymi cechami: dominacją prywatnej własności czynników oraz rynkową alokacją zasobów gospodarczych. Zasadniczym typem prywatnej własności rzeczowych czynników produkcji w krajach wysoko rozwiniętych jest współcześnie własność kapitalistyczna. Spośród nich relatywnie największe znaczenie odgrywa akcyjna forma własności.

Nie jest ona najczęściej spotykaną formą własności w krajach kapitalistycznych, lecz przeważająca część produkcji wytwarzana jest w tych krajach przez wielkie przedsiębiorstwa akcyjne. Oprócz własności kapitalistycznej wyróżniamy w gospodarkach rozwiniętych własność drobnotowarową oraz pracowniczą. Nazwa gospodarka rynkowa wzięła się od nazwy regulatora i koordynatora procesów gospodarczych, czyli rynku.

Do najważniejszych cech gospodarki rynkowej należą dominacja własności prywatnej i konkurencyjne zasady funkcjonowania rynku, którego głównym mechanizmem jest prawo popytu i podaży.

• Popyt - ilość dóbr (towarów, usług), jaką gotowi są zakupić klienci przy danym poziomie ceny.
• Podaż - ilość dóbr (towarów, usług) oferowana do sprzedaży przy danym poziomie ceny.
• Etyka - przyjęte przez społeczeństwo normy, które powinny kierować ludzkim postępowaniem.

W gospodarce rynkowej występują miliony podmiotów| m.in.: gospodarstwa domowe, przedsiębiorstwa wytwarzają towary i świadczące usługi, banki, administracja lokalna i państwowa. Podmiotem nazywamy osoby, instytucje, przedsiębiorstwa, które podejmują samodzielne decyzje, kierując się własnym interesem, lub realizują powierzone im cele.

Wszystkie podmioty powinny postępować zgodnie z normami etycznymi i prawnymi. W gospodarce rynkowej postawa etyczna przejawia się m.in. szacunkiem dla partnerów w biznesie, sprawiedliwym traktowaniem pracowników i unikaniem agresji. Bardzo ważne jest uzmysłowienie sobie, że każdy z nas powinien być nie tylko odbiorcą zachowań etycznych, ale także ich twórcą i nadawcą.